Vừa bước xuống xe tôi “choáng” luôn trước vẻ kiêu hãnh của một cây hoa vươn mình khoe sắc trước cổng ra vào đội QLVHSCĐZ Con Cuông. Tôi ngỏ ý muốn nhờ anh em lấy cho một cành nho nhỏ mang về trưng trong phòng khách đón Tết nhưng Hồ Ngọc Quyết (cán bộ đội đường dây Con Cuông) nói với tôi với vẻ mặt rất chi là “nghiêm trọng”. Không được, cây hoa này thiêng lắm” Tôi hỏi hoa gì: - Hoa “ông Nghĩa”, ai chặt cành, chết liền!- Nghe vậy trong cái đầu giàu trí tưởng tượng của tôi đã hình dung ra một câu chuyện cổ tích nhuốm màu kỳ bí về loài hoa mang tên là lạ này.
Cây hoa “ông Nghĩa” trước cổng trụ sở Đội
Sở dĩ tôi tưởng tượng ra thế là vì chính mảnh đất Con Cuông heo hút giữa đại ngàn miền Tây Nam xứ Nghệ này từng có nhiều câu chuyện rất linh thiêng về các loài cây. Trong số những câu chuyện đó có hai cây thị ngàn năm tuổi được gọi là “Thị chồng và Thị vợ” gắn liền với những câu chuyện ly kỳ hấp dẫn. Cây Thị chồng cho quả tròn, dài, có hạt. Cây Thị vợ cho quả dẹt, không hạt. Nhiều lần kẻ trộm ăn trộm đồ trong bản ra đến cuối bản là chảy máu mũi, nên phải quay lại trả đồ và vái lạy hai cây Thị mới được yên thân ra về…
Hai cây Thị chồng và Thị vợ ngàn năm tuổi
tại Bản Bạch Sơn - Huyện Con Cuông - Nghệ An
Đến vườn rau “ông Nghĩa”
Phó Đội làm duyên bên vườn rau xanh mướt
Chưa hết ngỡ ngàng vì hoa lạ tôi đã lại bị cuốn hút bởi một vườn rau xanh rờn, mướt mát, ngon mắt vô cùng. Tôi chạy quanh vườn xuýt xoa, chụp ảnh. Nghe nói anh em chỉ chuyên tưới nước gạo mà rau cứ xanh tốt đến lạ thường. Tôi đứng nhìn vườn rau sạch “tuyệt đối” này một cách thèm thuồng. Rau mơn mởn, sạch đến mức ta có cảm giác hái lên đưa ngay vào miệng mà ăn luôn được. Hồ Ngọc Quyết lại bảo tôi rằng đây là vườn rau “ông Nghĩa”. Tôi ớ người, hoá ra cây hoa, vườn rau gắn với cái tên “ông Nghĩa” đầy vẻ buyền bí mà anh em đưa ra hù doạ tôi lại chính là những câu chuyện về anh Hoàng Đại Nghĩa – Giám đốc Truyền tải điện Nghệ An. Nhìn cái mặt đần đần dễ tin người của tôi anh em được dịp cười rũ ra. Còn tôi, sẽ quyết tâm làm sáng tỏ điều thắc mắc trong lòng.
Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn Nghe tôi kể lại, anh Nghĩa cười vang: - Rứa à? Anh em gọi rứa à? Anh đã rất vui khi anh em biết nâng niu quý trọng từng mầm cây. Cây hoa ấy nằm ngoài khuôn viên Đội nên người dân địa phương định đốn về làm củi. Tình cờ anh biết được và đã rút ví trả tiền mua ngay “bản quyền”. Mùa hè cây cho lá xum xuê, toả bóng mát một vùng rộng lớn. Giáp Tết, khi lá cây rụng hết là nụ hoa thi nhau tách cành chui ra chi chít. Hoa có màu vàng tươi, nở đúng dịp Tết cổ truyền. Rất đẹp. Cây xanh ngoài việc tô điểm cảnh quan môi trường nó còn tăng cường sinh khí cho đất ở. Có được một cây xanh lâu năm như thế thật quý. Còn vườn rau thì: - Có được vườn rau xanh tốt nơi xứ sở “chó ăn đá, gà ăn sỏi” này công phu lắm em ơi! Anh kêu lên với tôi như thế. Rất nhiều công sức của anh em đã đổ vào khu vườn rộng hơn hai trăm mét vuông này. Nhặt hàng tấn đá mang đổ đi, thuê ô tô ra tận bãi bồi ven sông xúc đất phù sa đổ vào, tìm đến nhà dân mua phân đã được ủ hoai, trộn đều, tỷ mẩn từng tý đất. Rồi thì “mùa nào áo nấy” đủ loại rau, đậu, dưa chuột, bầu, bí …được gieo trồng trên mảnh vườn này lớn nhanh như thổi, phục vụ thoả mãn nhu cầu về rau xanh, rau sạch cho bếp ăn tập thể. Mùa này, nghe đâu đang vào vụ dưa chuột. Anh em đi làm về là sà vào vườn hái ăn ngay tại chỗ không cần rửa. Ngon, giòn, ngọt, mát. Có lẽ anh em gọi vui hoa “ông Nghĩa” hay rau “ông Nghĩa” cũng là cách tri ân của những người biết “ăn quả nhớ người trồng cây”. Còn tôi khi khắc hoạ một nét đời thường của người Giám đốc “dám nghĩ, dám làm” và rất quyết đoán này cũng là cách góp một tiếng nói hưởng ứng phong trào “vì một môi trường xanh- sạch- đẹp”./.
